ÇOCUK BESLENMESİ

 
 
ÇOCUK SAĞLIĞI VE BESLENME
 
1- Bebeklik  0-1 yaş dönemi beslenme
2- Küçük çocukluk dönemi ( 1-2 yaş )  beslenme
3- Okul öncesi ( 3-5 yaş )  beslenme 
4- Okul dönemi ( 6-11 yaş)  beslenme
5- Ergenlik  dönemi (11 -18 yaş  )  beslenme
6- Çeşitli durumlarda beslenme
        - Bebeklik çağı şişmanlık
        - Çocukluk çağı şişmanlık ve obezite
        - İştahsız çocuk
        - Kabızlık ve ishal durumunda beslenme
        - Spor yapan çocuklarda beslenme
        - Büyüme gelişme geriliği 
        - Gıda  alerjisi durumlarında beslenme 
        - Sınav dönemi beslenme 
 
 
 Çocuklarda beslenmenin önemi ve farkı yaş  dönümlerine göre değişir.
 
- 0-1 yaş beslenmesi (yenidoğanlarda )
- 2-5 yaş okul öncesi çocuklarda  beslenme
- 6-12 yaş okul çağı çocuklarda  beslenme
- 12-18 yaş  ergenlikde  beslenme 
   
  Bebeklik döneminde , başlayan doğru beslenme  uygulamaları   oyun çağı, okul öncesi, okul çağı, ve adölasan döneminde de sağlıklı bireyler,yetiştirmek adına çok önemlidir .  Çocuk doğduğunda süt verme döneminde anneler, muhakkak anne sütü vermelidirler. Doymuyorsa mama olabilir.
  Anne sütü değil de mamalarla  besleniyorsa, o çocuk ileride kilolu olacak demektir. 
Yani şişmanlığın tohumları henüz  gebelikte atılmaktadır. Hâmilelikte annelerin 8-10 kilodan fazla almaması gerekmektedir.   Bunun daha fazlası, çocuğun kilolu doğma ihtimalini artırır.
 
  Yetişkinlerde yağ hücrelerinin yalnızca çapı büyür ve biz şişmanlarız, ancak çocuklarda bu 
yağ hücrelerinin çapı değil, sayısı artmaktadır.    Bu ise daha tehlikelidir ve çocuklar obez olmadan tedbir alırsak, onların ileride şişman fertler olmalarını engellemiş  oluruz.
   
 
 
 0-1 YAŞ ÇOCUK DÖNEMİ  BESLENME
 
0-1  Yaş çocuğunun beslenme planı nasıl olmalıdır?
  
Bebek   0 - 4. Ay     
  
Sadece anne sütü almalıdır.   Bebeğin aylara göre büyümesi izlenerek anne sütü kullanılmalıdır.  Anne bu dönemde beslenmesine mutlak çok özen göstermelidir.Eğer çeşitli nedenlerle Anne sütü yetmiyor veya çeşitli sağlık sorunları var ise mutlak doktor veya diyet uzmanınızın kontrolünde bebeğin ayına uygun süt formülleri kullanılmalıdır.   Geleneksel beslenme yöntemleri  bebeği gelişimini olumsuz etkileyeceği için uzak durulmalıdır.
 
4.ve 6. Ay     Anne sütü
   
Anne sütü var ise mutlaka devam edilmelidir.   Ancak anne sütü yok veya yetersiz ise Devam maması  kullanılabilinir.   Bunun yanı sıra doktorunuzun veya diyetisyeninizin  önerdiği meyve suyu, yoğurt ve sebze çorbası beslenme planına ilave edilebilir. (Her yeni ilave edilecek ek gıda birkaç gün ara ile ilave edilmeli  ve azar azar verilerek beslenmelidir.
Bebeğe çok miktarda çorba vb ek gıda vererek zorlama,  bu ürüne karşı tepki oluşturacak ve bebek diğer ek besinlere tepki gösterecektir.              
 
 7. Ay    Anne sütü
 
 Anne sütü var ise  mutlaka devam edilmeli.
- Yumurta sarısı
- Ekmek içi ,pirinç, Muhallebi ( Muhallebi hazırlarken süt kullanılmamalı  süt yerine su ile hazırlanan muhallebiye ocaktan indirip  ılıttıktan sonra devam maması ilave edilmelidi- -- -Meyve suyu
- Meyve püresi
- Yoğurt (Ev yapımı)
- Et- tavuk eti-balık eti
- Bitkisel yağlar
- Sebze püre veya sebze çorba
- Pekmez,
- Devam mamaları            
  
  bebeğin beslenme planına eklenmelidir.
 
 8. Ay     Anne sütü
 
 -  İyi ezilmiş ev yemekleri (kıymalı ve sebzeler)
 -  Tam yumurta veya pastorize peynir
 -  Tahıl-kurubaklagil ezmeleri
 -  Pekmez
 -  Yoğurt
 -  Devam mamaları
 
12. Ay    Anne sütü
 
 - Aile sofrasına oturtulup kendi deneyimlerine göre seçim   (ev yemekleri,dolmalar)
            
           
BEBEĞİN YETERLİ VE DENGELİ BESLENDİĞİNİ NASIL ANLAYABİLİRSİNİZ ?
      
Bebeğiniz sütünüz ile besleniyor ve düzenli uyuyor belli aralıklarla besleniyor ise sütünüz yeterli geliyordur.
Ancak aylık takiplerinde yeterli kilo almıyor  ve sık acıkıp sürekli huzursuz ise doktorunuz ile mutlaka irtibata geçmeniz gerekir.
 
Eğer bebeğiniz:
 
0-6 aylık dönemde ayda  600 -1000 gr arasında 
 
6-12 aylık dönemde ise ayda  500 gr
 
alıyorsa yeterli ve dengeli beslenip sağlıklı büyüyor anlamına gelmektedir.
 
               
   
0-1 YAŞ BEBEK SAHİBİ OLAN ANNELERİN DİKKAT ETMESİ  GEREKEN KONULAR NELERDİR ?
 
- Anne sütü bebek için en önemli besin kaynağıdır.Sütünüzü mutlaka bebeğe sevgi ile yaklaşarak vermeye çalışın.
 
- Bebeğinizi hiçbir bebekle kıyaslamayın.Toplumumuzda yaygın olan inanışa göre  şişman bebeğin sağlıklı bebek olduğunu düşünmeyiniz.
 
- Dört –altı ay tek başına anne sütü ,bebeğin normal büyümesi için yeterlidir.Ancak bebeğiniz yeterli kilo almıyor ve sık acıkıyor ise  doktorunuz veya beslenme uzmanınızın önerisi ile bir mama kullanabilirsiniz.
 
- Ek besinlere 4-6 aydan önce başlamayınız.Doktorunuzun veya beslenme uzmanınızın önerisi doğrultusunda ek besinlere başlayın.
 
- Altıncı ayda doğum ağırlığının yaklaşık iki katı olan bebeğe artık anne sütü tek başına yetmez .4-6 .aydan itibaren azar azar uygun ek besinlere başlanmalıdır.Anne sütü ,ek besinlere başlandığında da verilmelidir.
 
- Ek besinler çocuğun ayına uygun olarak verilmelidir.0-1  yaş arasında şeker ve şekerli gıdalar ve tuz ve tuz içeren gıdalardan uzak durmak gerekir. Tatlı ve şekerli besinler Anne sütünün bırakılmasına, ek besinlere geçişte zorluklar yaşanmasına , bebeğin sürekli tatlı ve şekerli besinlere istek göstermesine ,dolayısıyla gereğinden fazla enerji almasına neden olabilir.
 
- Hazır bebek maması kullanılıyorsa uygun miktar ve kıvamda verilmeli ,tarifine uygun şekilde kaynatılmış su ile hazırlanmalıdır.Bebek daha iyi beslensin diye bu mamaların süt ile hazırlanması önerilen den fazla ,toz mama ile mama hazırlanması  ,bebek açısından sağlık sorunları oluşturacaktır.
 
- Hazır bebek mamalarına bisküvi ,ekmek ,tahıl unları ,şeker,ve yağ eklemeyin.Bebeğin alacağı fazla enerji yağ depolanmasına ve şişmanlığa sebep olacaktır.
 
- Bebeğe gereğinden  fazla beslemek ve gıda vermek için zorlamayın 
 
- Biberon kullanımı ,fazla besin alımına neden olaileceğinden sakıncalıdır.Biberon yerine kaşık ve bardak kullanmaya gayret edilmelidir.
 
- Çocuğunuzun yediği miktarları ,aynı aydaki başka çocuklarla kıyaslamayınız.
 
- Çocuğunuzun büyüme ve gelişmesini izleyiniz. Çocuk beslenmesinde yapılacak değişiklikler için bu gelişimi izlemek ve rutin doktor kontrollerine gitmek  çok önemlidir.
 
 
 
 
 
 
KÜÇÜK ÇOCULUK DÖNEMİ  (1-2 YAŞ)BESLENME :
 
OKUL ÖNCESİ  ( 3-5 YAŞ ARASI  )ÇOCUK BESLENMESİ
 
Bir – beş yaş grubu çocukları kapsayan bu döneme "oyun çocuğu " dönemi denir.     Aile içinde bir birey olmaya başlayan , çocuk sayısız gelişme ve değişme gösterir.Bu sayısız gelişme ve değişme döneminde çocuğun yeme alışkanlıkları  da doğrudan veya dolaylı ailenin ,özellikle
anne ve babanın beslenme alışkanlıklarından etkilenir.  Oyun çocuğu döneminde ,çocuk yiyecek bakımından kendisine sunulan besinlere tabidir.   Anne ve baba ve varsa bakıcılar kendi yiyecek alışkanlıklarının ,sevdikleri ve sevmedikleri  şeylerin çocuk tarafından taklit edileceğini bilmelidir.
 
   Okul öncesi çocuklarda görülen beslenme sorunları nelerdir?
   
• Yemek seçme 
• Aşırı yemek yeme
• Demir eksikliği anemisi
• Kabızlık
• Besin alerjileri
• Besin zehirlenmeleri vb
 
Bu yaş grubu çocuklarda en sık karşılaşılan beslenme problemleridir.  Bu problemlere çözüm ağlarken çok dikkatli davranmak gerekir.Yeme davranışlarını düzenlemeye katkıda bulunmak gelecekte ki sağlığını ve yeme davranışlarının üzerinde etkili olacaktır.           
 
Oyun çocuğu döneminde yeme içme davranışlarının düzenlenmesinde dikkat edilecek hususlar nelerdir?
 
Aile çocuğun yemek alışkanlığı geliştirilmesinde en etkili ortamdır.Çocukta ilk ögrenme yakın çevresindeki bireyleri taklit etme biçimindedir .    Anne ,baba ,kardeşler,bu yaş grubu çocuklar için en iyi birer modeldir.Yemek yeme adetleri aile sofrasında edinilir.
 
• Çocukların  bu dönemde  yiyecek tüketimleri günlük olarak değişmektedir ve bazı günler az ,bazı günler fazla yemeleri bu yaş grubunun özellikleri arasında bulunmaktadır.
   
• Çocuğun yeme alışkanlıklarını olumsuz etkileyen ebeveynlerin yemek  ısrarları ,yemek bitirme zamanı için baskı uygulama ,ödüllendirme,ceza verme gibi yemek yeme  davranışlarını olumsuz olarak etkiler.
 
• Bu yaş grubu çocuklarda  tek besin türüne bağımlı kalma yaygın bir uygulamadır.   Çocuğun beslenmesinde besin çeşitliliği sağlanmalıdır. Çocuk zorlanmadan değişik yemek çeşitlerine alıştırılmalı  ve bu konuda ebeveynler olarak örnek oluşturulmalıdır .Bu davranış ileri yaşlara uzanan doğru yemek seçme alışkanlığı edinilmesine çalışılmalıdır.
 
• Çocuklar düzenli ve öğün atlamadan beslenmelidir. Öğünler dışında abur cubur tabir edilen bisküvi,simit ,kola ,çikolata gibi besinlerin yenmesine izin vermemek gibiönlemlerle çocuğu düzenli bir beslenme programına alıştırmaya çalışılmalıdır. 
 
• Çocuğun gelişimi için kendi kendine yemek yeme alışkanlığı kazandırılmalıdır .  
  
• Yiyecekleri tabağına gereksinmesinden fazla konulmamalıdır
 
• Çocuğun gerek sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanması ,gerekse büyüme ve gelişmesini tamamlayabilmesi için ,kendisine tüm besin gruplarından,  besinlerin uygun pişirme yöntemleri ile sunulması ve öğün atlanmadan beslenmesi ,çocuğun sağlıklı bir birey olmasının ön koşuludur.
 
 
OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARIN BESLENMELERİNDE MENÜLERİNDE YER ALACAK BESİN GRUPLARI NELERDİR  ? 
 
 1.Grup Et grubu :
 
Et , tavuk ,balık,yumurta ,kuru fasulye ,mercimek gibi besinler  iyi kalite protein ve inarelerden zengin besinler yer alır.Kasların güçlenmesi ,kan yapımı ,vücudun sağlıklı büyümesi ve sağlıklı bir yaşam için gereklidir.  Tek tip protein kaynağı tüketimini engellemek için grup içindeki besinlerden değişim yapmak gerekir.
Bu grup besinlerden 2 veya 3 porsiyon tüketilmelisi bu dönem çocukları için yeterli olacaktır.
 
 
 2.Grup Süt yoğurt grubu :
 
Süt, yoğurt ,peynir ,çökelek ve benzeri besinler yer alır.  Bu besinler kemiklerin ,dişlerin gelişimi ,sinir ve kasların düzenli çalışması için gerekli kalsiyum ,Avitamini ,Bvitaminleri
ve iyi kalite protein sağlarlar.
Bu grup besinlerden günde 500 ml süt veya yoğurt ve 1 kibrit kutusu kadar peynir veya çökelek verilmelidir.
Eğer çocuğun sevmediği bir besin var ise çeşitlerden kullanmak veya çeşitli yemeklerin içinde kullanmak gerekebilir.
 
 3.Grup Tahıl grubu :
 
Günlük enerjinin çoğu bu grupta yer alan  tahıllar ve tahıl grubu gıdalardan sağlanır.Bu gruptaki besinlerde bitkisel protein ve B vitaminleri bulunur.   Bu besinler pilav makarna , ,çorbalar içinde ,sütle veya yoğurtla zenginleştirilerek verilmelisi uygundur.
Günde 4 porsiyon tüketilmesi önerilmektedir.
 
4.Grup   Sebze ve meyve grubu : 
     
Bu grupta C vitamini ve liften zengin Sebze ve meyveler bulunur.  Özellikle yeşil yapraklı sebzeler ,Avitamini ,Cvitamini ve B grubu vitaminlerden zengindir.Ave C vitaminleri çocuğun
büyümesi ve hastalıklardan korunması için gereklidir Sebze yemekleri veya çiğ olarak  salata ve meyve  olarak tüketilmelidir.
 
Günde 4 porsiyon veya daha fazlası önerilmektedir.
                 
5.Grup Yağ ve   Şekerli besinler 
 
  Şeker  şekerli besinler ve yağlardan oluşan bu grup   besinler vücuda enerji sağlarlar .
  Bunlar şeker ve şekerden yapılmış besinler,pekmez ,bal,reçel,tereyağ, zeytinyağ,ve diğer bitkisel sıvı yağlardır. Gerek diş sağlığının  korunması gerekse çocukluk çağı şişmanlığının 
önlenmesi için önem taşımaktadır.
  Gün içinde en az tüketilmesi önerilen besin grubudur.
  
 
      
 OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE KAÇ ÖĞÜN  YEMEK TÜKETİLMESİ  ÖNERİLMEKTEDİR ?                                     
 
• Sabah ,öğle ve akşam öğünleri dışındaki öğünler çocuğun beslenmesi izlenerek yani öğünlerde tükettiği besin miktarına bakılarak  kuşluk(sabah ile öğle arası) ,ikindi(öğle ile akşam arası) 
ve birde yatarken meyve,süt,ayran veya peynir,ekmek gibi besinler verilebilir.
  Öğünlerde yemekler küçük porsiyonlar halinde tabağa konmalıdır.
 
• Yuva veya bir bakıcı tarafından  bakımı yapılan  çocuklar için anne günlük tüketilen besinleri sürekli denetlenmeli ve özellikle akşam yemeklerinde çocuğa sevdiği yiyecekleri sunarak 
günlük oluşabilecek beslenme  açığı giderilmelidir.    Çünkü yeterli ve dengeli beslenemeyen çocuk çeşitli sağlık sorunları ile karşılaşabilir.(obezite,enfeksiyonlar vb)
         
 
 
  OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE Kİ ÇOCUKLARA YEMEK HAZIRLARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR ? 
  
• Temizlik koşularına dikkat edilerek hazırlama ve  pişirme işlemi uygulanmalıdır
•  Yemekler pişirilirken kavurma ve kızartmalardan uzak durulmalıdır.Besin değerinde almaya, neden olan bu işlemler çocukta ileride bazı sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
• Et veya tavuk veya balık hazırlarken ,mangalda ızgara ateşinde pişirmeden, uzak durmalıdır.Çocuklar açısından tüketimi çok zor ,olan bu pişirme şekli ile  birçok besin 
maddesinin kaybolmasına neden olduğu gibi sağlık içinde zararlıdır.
• Çocuk için sunulan yemekler aşırı sıcak ve soğuk olmamalıdır.Çocukların yemek tüketimini doğrudan etkileyen bir faktördür.
• Yemeğin kokusu  ve görüntüsü çocuğun yemek tüketimini etkileyen bir diğer önemli konudur.
• Çocuklarda lezzet duygusu gelişmiştir ve birbirine karıştırılmış besinleri gerek lezzet açısından gerek görünüm açısından reddedebilirler.
 
 OKUL DÖNEMİ  (6-11 yaş  )  ÇOCUKLARIN BESLENMESİ 
 
Okul çağı çocuklarının beslenmesi nasıl olmalıdır    Yaşları 9-12 olan çocuklardan
erkeklerin günlük ortalama  2100 kalori ,kızların 1700 kalori harcadıkları bulunmuştur
Ancak bu  yaşlarda enerji harcama fiziksel aktivite faktöründen etkilenir.  Dolayısı ile ebeveynlerin bu konuda ki örnek davranışları ile 5 temel besin grubundan sağlanarak gerçekleşmelidir.
Kahvaltı mutlaka güne başlamada ana öğün olarak kullanılmalıdır.
 
Okul çağı çocuklarının beslemesini  olumsuz etkileyen etmenler nelerdir? 
 
• Okula gidip gelme zamanları iyi ayarlanmadığı için çocuğun ,özellikle sabah kahvaltısını düzenli yapması güçleşir.     Büyümenin hızlı olduğu bu dönemde  özellikle üzerinde durulması 
gereken bir konudur.
 
• Çocuklara eğitim nedeniyle okulda  uzun süre kalırlar .Eğer okulda yemek verilemiyorsa çocuk uzun süre aç  olmak zorunda kalabilir.
 
•  Yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle çocuklar evinde yeteri kadar beslenme olanağına sahip olmayabilirler
 
•  Birtakım nedenlerle çocuklar daha önce ,düzenli bir beslenme alışkanlığı kazanmamış olabilirler ve gün içinde düzenli beslenemezler.
 
•  Fiziksel anlamda en  aktif   dönem olan ,okul çağı çocuğu yeterli beslenmesi için engel teşkil edebilir.Oyun oynamaktan çoğu zaman yemek yemeye vakit ayıramazlar.
           
•  Zayıflık veya şişmanlık(yeterli fiziksel aktivite olmadığında ) en sık karşılaşılan sorunları teşkil eder çok fazla olabilir. 
 
 
 Okul çağı çocuklarına beslenme alışkanlığı nasıl kazandırılır?
 
      Beslenme ile ilgili konularda ,çocuklara ,beslenme ilkeleri , beslenme ile büyüme ve sağlık arasındaki ilişkiler örneklerle ve sürekli olarak işlenmelidir.  Bu eğitim okullarda  ders olarak anlatılmaya başlanmıştır.Bunun dışında  aileler in de bilinçlenip evlerde bu konu hakkında eğitimler vermeye başlayabilirler.
 
       -  Okula gitmeden önce ailenin de örnek olması ile mutlaka kahvaltı alışkanlığı geliştirilmelidir.Eğer okulda kahvaltı veriliyor ise  öğretmenlerin denetiminde bu önmeli öğün zorlama yapılamadan tüketilmelidir.
       -  Okulda kalma süresi uzun olduğu zaman ,arada çocuklara besin değeri yüksek ,özel hazırlanmayı gerektirmeyen ara öğün  sağlanabilir.
      -    Eğer eğitim ve öğretim süresi uzun ve okulda öğlen yemeği verilemiyor ise, ara kahvaltısının  miktarı arttırılarak öğle yemeği şeklinde verilebilir.
       -   Planlı yaşamanın önemi mutlaka anlatılmalıdır. Yapacağı bütün işlerde zaman ayarlamasını öğretmek gerekir.Çocuk ,çalışma ,uyuma ,yemek yeme ,oynama  gibi işler için zamanını 
dengeli kullanma alışkanlığını bu dönemde kazanabilir.
      -   Bu alışkanlık ,geç kalmak korkusu yüzünden kahvaltıyı ihmal etme  ve öğün atlama sorununu çözümler.
 
ERGENLİK DÖNEMİ BESLENME
 
 Çoçukluk ve adölesan  beslenmesi birinci derecede ailesinden ,daha sonrada arkadaş çevresinden etkilenir. Çocuk büyüdükçe sosyal çevresi de genişler. Okul , arkadaş çevresinden,  medya ve reklamlardan etkilenir.   Beslenme alışkanlıkları ve bilinci sağlıklı olmayan çocuklar için bu dönem oldukça önemlidir.  Bilinçsizce sadece canının  çektiğini miktar olarak fazla yemeğe yönelik hatalı beslenme ve karın doyurma davranışları çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimlerini olumsuz yönde etkilemektedir.
Gelişen yanlış beslenme alışkanlıkları özellikle ergenlik döneminde ortaya çıkabilecek ciddi yeme bozukluları şeklinde karşımıza çıkabilmektedir.
 
 

Alt içerik

Diyetinfo İletişim / Ulaşım

Telefon 0 216 360 00 50
Whatsapp 0 532 411 30 68


Bağdat cad. No:299 Bulvar Palas Apt A Blok Kat: 2 D: 5 Caddebostan İstanbul

Diyetinfo Güncel

ONLINE BESLENME DANIŞMANLIĞI

Zayıflamak istiyorsunuz
ama vaktiniz mi yok?

E-konsültans, görüntülü
konuşma / danışma
hizmet ile Diyetinfo
her zaman yanınızda.


Randevu için tıklayın